به فرایند از بین بردن زباله بوسیله سوزاندن آن گویند. این عمل بیشتر در کشورهای در حال توسعه انجام می شود در صورتیكه به علت گازهائی كه در این روش تولید می شوند این روش، جزو اعمال منسوخ شده به شمار می روند.

از این پدیده برای تولید بخار و نیروی الکتریسیته استفاده می شود. هرچند بازیافت انرژی از این طریق بازده مناسبی را نخواهد داشت. در انواعی از دستگاههای بكار رفته در این روش، کنترل خوبی جهت کاهش گازهای خروجی سمی در سالیان اخیر صورت گرفته است.

خاكسترهای حاصل از این روش سمی است و ممكن است منجر به آلوده نمودن آبهای زیر زمینی شود بطوریكه در سالیان اخیر مدفون نمودن این مواد به یك مشكل مهم تبدیل شده است. در سال 1990 طی آزمایشهائی كه در آلمان و فرانسه انجام شد و ،طی روشهای الكتریكی، خاكسترهای حاصل از این روش به مواد سود مند در صنایع سیمان تبدیل شده است. در تلاشی دیگر این خاكستر توسط روشهای شیمیائی به مواد پوششی و دیگر مواد مفید شیمیائی تبدیل می شود.

این روش، روش چندان مناسبی برای زباله محسوب نمی شود، اما می تواند صرفاً برای زباله های بیمارستانی بعنوان یك روش قابل توصیه باشد.

تكنیكهای بازیافت زباله

رویكرد جدید در استفاده از روشهائی است كه از زباله بعنوان یك منبع قابل استفاده می نگرد. در این روش سادگی كار، چندان مورد نظر نمی باشد و بیشتر تاكید بر روی استحصال بیشتر منابع از زباله م باشد.

تعداد روش مختلف در این زمانه وجود دارد مثل روشهائی ه مواد استخراج شده و در سیستم و سركش مجدد تولد و مصرف م شود یا قسمتها از زباله ه از لحاظ تولد مالرو بصرفه هستند به الکتریسیته تبدیل م شوند. استفاده از زباله بعنوان منابع تولید محصولات جدید و تبدیل آنها به مواد قابل اسفاده دیگر در شهرهای بزرگ، كه از نظر زمینهای مناسب دفن زباله با مشكل روبرو هستند، مورد استفاده قرار گرفته است. همچنین دانش جدید، ثابت نموده است كه دفن نمودن زباله، با وجود ساده بودن، ولی در دراز مدت به وضعیتی ناپابدار می انجامد. روشهای بازیافت و گردش دوباره (بازچرخ) زباله روز بروز پیشرفت می كند و تكنیكهای جدید، بوجود می آید.

بازچرخ مواد ( Recycling )

این واژه عبارتست از استفاده مجدد از زباله مثل جمع آوری بطریهای مستعمل و استفاده مجدد از مواد خامی كه از آنها بدست می آید. در كشورهای پیشرفته متداولترین موارد استفاده از این روش، عبارتست از: ظروف و قوطیهای آلومینیومی، فولادی، حلبی، بطریهای پلاستیكی، شیشه ای ، كارتونها و كاغذهای مختلف مثل روزنامه. اینگونه وسایل معمولاً از یكنوع ماده ساخته می شوند و سعی می شود حتی الامكان از مواد ساده تر در ساخت آنها استفاده شود تا امكان استفاده از آنها با این روش ساده تر شود.

موادی كه دراین سیستم تولید می شوند قابل رقابت با مواد دسته اول یا اصلی از لحاظ قیمت هستند. جمع آوری و باز چرخ این مواد هزینه بالاتری دارد، البته در كشور ما بدلیل گران بودن مواد اولیه و اصلی شاید این روش منتهی به تولید موادی ارزانتر شود. هر چه ما از روشهائی استفاده كنیم كه در آنها نسیت به تفكیك زباله و جداسازی اینگونه زباله ها در مبداء اقدام شود یا ظروف جمع آوری مخصوص تفكیك زباله را بر اساس جنس قرار دهیم، هزینه های تولید اینگونه مواد را كاهش داده ایم. در غیر اینصورت این عمل یعنی تفكیك، ممكن است توسط دستگاههای خاص تفكیك بصورت انبوه صورت گیرد.

معمولاً در این روش موادی توصیه می شوند كه انرژی كمتر، آب و دیگر موارد كمتر را برای مواد توصیه کنند تا نسبت به تولید مواد دست اول به صرفه باشند. بهعنوان مثال باز چرخ یك تن آلومینیوم دست دوم به صرفه جوئی و ذخیره پنج تن بوكسایت( سنگ معدن) و صرفه جوئی 95 درصد از انرژی كه برای تصفیه آن مورد نیاز است منجر می شود.

تولید كمپوست

زباله ای از مواد غذائی و كاغذ، كه هر دو قابل هضم بیولوژیكی هستند را نیز بگونه ای میتوان در سیستم بازچرخ وارد نمود. این موارد مورد هضم بیولوژیك مصنوعی قرار می گیرند تا به مواد ساده تر تجزیه شده و موجودات بیماریزای آن نیز كشته شوند. مواد حاصل از آن پس از طی فرآیند هضم بعنوان مالچ یا كمپوست در كشاورزی و بعنوان كود آلی گیاهی مورد استفاده قرار گرفته و بدین گونه در سیستم بازچرخ وارد می شوند.

روشهای مختلفی برای تولید كمپوست وجود دارند كه از روشهای تولید كمپوست بسیار ساده از برگ درختان تا روشهای كالاً اتوماتیك پیشرفته در كارخانه های كمپوست تنوع دارند. این روشها به دو دسته كلی هوازی و بیهوازی تقسیم بندی می شوند هر چند كه در اكثر موارد مخلوطی از این روشها مورد استفاده قرار می گیرد.

در روش هوازی بطور متناوب یا پیوسته هوادهی صورت می گیرد ولی در روش بیهوازی هوادهی صورت نمی گیرد كه در نتیجه منجر به تولید گازهائی مثل متان می شود و این گاز بعنوان منبع انرژی مورد استفاده قرار می گیرد.

تجزیه گرمائی و گازدهی

این دو روش، تكنیكهائی هستند كه به روش گرمادهی مواد، زباله ها را با اكسیژن محدودی به خاكستر تبذیل می کنند. این واكنش در یكسری ظروف و وسایل دربسته تحت فشار انجام می شود. مزیت این روش نسبت به سوزاندن و خاكستر كردن كه قبلاً بیان شد، این است كه انرژی بیشتری بازیافت و مورد استفاده مجدد قرار می گیرد.

در این روش، زباله جامد به موادی جامد، مایع یا گازی تبدیل می شود. این مواد گازی یا مایع تولیدی، می توانند بعنوان منبع انرژی سوزانیده شوند یا به سایر محصولات تبدیل شوند. ماده جامد باقیمانده نیز می تواند طی مراحل بعدی تصفیه، به كربن فعال تبدیل شوند.

گازدهی هم برای تبدیل مستقیم مواد آلی به گازهای مركب از مونو اكسید كربن و هیدروژن ( تركیب با هم) استفاده می شوند. این گاز در مراحل بعدی برای تولید الكتریسیته و بخار آب سوزانیده می شود.

پیوست : لینک مستقیم قسمت نخستین این مقاله

سید فخرالدین افضلی :: fafzali@gmail.com