حجم مطالب و نوشته هایی که در این زمینه و در این چند روز گذشته منتشر شده اند بسیار است اما در اینجا سعی کردم به بخشی از این اعتراضات وبلاگی اشاره کنم تا شدت تاثیر گذاری فیلترینگ گسترده ی اخیر را روی جماعت بلاگر به تصویر کشیده باشم. مسدود کردن ورود به قسمتی از دنیای مجازی تنها راهی برای رسیدن به آنچه می خواهیم نیست ؛ شاید سریعترین راه و کم هزینه ترین راه باشد اما برای هر حرکتی باید فرهنگ سازی و اعتدال برقرار باشد.
این چند هفته ی اخیر یکی از موضوعاتی که خیلی برای استفاده کنندگان صفحات اینترنت مشکل ساز بوده ؛ مسدود شدن سایتهای پربیننده ی orkut , persianblog , blogsky , blogger , fotopages, blogrolling … بوده است.
چون این سایتها از نظر محتوایی برای کسانی که به صورت روزمره با دنیای سایبر سر و کار دارند خیلی حائز اهمیت است ؛ مسدود شدن این سایت ها لطمه های جبران ناپذیری به بدنه ی دهکده ی مجازی اینترنت که بیشتر استفاده کنندگان آن وبلاگ نویسان و وبلاگ خوانان هستند وارد می کند.
از این روی افرادی که از امکانات این سایتها استفاده می کردند از مسدود شدن سرویس دهندگان خود توسط isp ها خیلی ناراحت و نگران بودند.
بخش فارسی سایت BBC فقط از برداشته شدن محدودیت برای ورود به سایتهای پرشین بلاگ و اورکات خبر داده :
« پرشین بلاگ، بزرگترین عرضه کننده خدمات وبلاگ رایگان فارسی است و اورکات نیز که وابسته به شرکت گوگل است، وب سایتی است که امکان پیدا کردن دوستان قدیمی و ایجاد کلوپ مجازی در اینترنت را فراهم می کند.
این دو سایت اخیرا به دستور دستگاه قضایی، توسط برخی عرضه کنندگان خدمات اینترنتی مسدود یا فیلتر شده بود.
بسته شدن این دو سایت اعتراض دولت ایران را به همراه داشت.
سخنگوی دولت ایران، روز 10 ژانویه، مسدود کردن دو سایت یاد شده را 'قانون شکنی' توصیف کرده بود. اما دادستان تهران در دفاع از عملکرد قوه قضائیه گفت که این قوه سایتهایی را که 'مطالب الحادی، ضد دین و غیراخلاقی' منتشر کنند، 'راسا' مسدود خواهد کرد.
مسدود کردن سایتها در ایران با تصمیم کمیته ای تحت نظارت شورای عالی انقلاب فرهنگی صورت می گیرد و مجری تصمیمات این کمیته نیز شرکت مخابرات است که ناظر بر فعالیت شرکت های عرضه کننده خدمات اینترنتی (ISP) است.
به نظر می رسد قوه قضائیه به نوعی ناگزیر به عقب نشینی در این مورد شده است. اگرچه رضا پارسا گفته که "سایت های یاد شده براساس استنباط شرکت های عرضه کننده خدمات اینترنتی فیلتر شده بودند و نمایندگان دستگاه قضایی در پی برگزاری جلساتی با این شرکتها، به صورت کلی تذکراتی درباره برخی سایت ها داده، اما رسما به صورت موردی به فیلتر سایتی اشاره نکرده بودند. »
مهدی بوترابی، مدیر سایت پرشین بلاگ نیز به خبرنگار ایرنا گفته که این سایت توسط برخی از شرکتهای عرضه کننده خدمات اینترنتی فیلتر شده است.
وی گفت که پرشین بلاگ بیش از ۳۷۰ هزار کاربر، ۵۶ هزار وبلاگ فعال و دو میلیون نفر بازدیدکننده در ماه دارد.
سید رضا شکراللهی در وبلاگ خوابگرد از مسدود کردن سایتها برای رسیدن به منافع سیاسی انتقاد کرده و از مسدود شدن سایتش بسیار نگران هست :
« کاش فیلترینگ اینترنت در ایران اینقدر موردی، بیقاعده و نابسامان نبود. نمیتوانم با اساس فیلترینگ مخالف باشم؛ چون این اقدام در ایران به جای آن که اجتماعی و اخلاقی باشد، سیاسی ست و من هم پیشتر اعتراف کردهام که جربزهی ورود به این عرصه را ندارم. خود من نه تنها در متن که حتی در لینک دادن به جاهای دیگر هم دست و دلم میلرزد و کلماتی را هم که برای لینک دادن به برخی موارد حساس به کار میبرم، با هزار وسواس انتخاب میکنم تا مباد که این کرکره پایین کشیده شود. بگذریم که سه شب است شرکتی که از طریق آن به شبکه وصل میشوم وبلاگ مرا به صِرف احتیاط! فیلتر کرده و پاسخ درستی هم به من نمیدهد. و بگذریم از موضوع جالب ترش که فیلترینگ آن از ساعات اولیهی شب شروع میشود و از آغاز صبح برداشته میشود! به هرحال برای این که اعتبار اشتراکم هنوز تمام نشده ناچار شدم برای دسترسی به وبلاگ خودم شمار زیادی پروکسی را امتحان کنم تا بالاخره از این تابلوی «ورود ممنوع» بگذرم. از اینها میگذرم و آن را نگرانی شخصی خودم تلقی میکنم. آنچه بیشتر ذهن مرا به خود مشغول کرده و میتواند موضوعی غیرشخصی باشد، وضعیت متناقضیست که با آن روبهرو هستیم. در این یادداشت، نخست میخواهم این وضعیت متناقض را شرح دهم و سپس پیشنهادهای خودم را برای پاسخ دادن به این پرسش ارائه کنم که با پشت و روی فیلترینگ چه کنیم؟ »
سایت بازتاب هم در مصاحبه ای که با وزیر ارتباطات داشته از مسدود شدن سایتها سوال کرده و وزیر هم اظهار بی اطلاعی کرده است :
« وی، در مورد فیلتر شدن برخی از سایتها مانند اوركات و پرشینبلاگ گفت: من نظر و اطلاع خاصی در این رابطه ندارم، اما از قبل اعلام كردیم كه خوب است این كار بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی یا همان كمیته سه نفره انجام شود. صحبتهایی هم با كمیته سه نفره داشتیم كه بهتر است از طریق كمیته سه نفر ه اقدام كنند، اما دوستان معتقدند كه طبق قوانین این مجوز را دارند كه این كار صورت بگیرد، اما اعتقاد من این است كه بهتر است این موارد از طریق یك كانال و بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی باشد، اما ظاهرا این كار از طرف دستگاه قضایی و راسا صورت گرفته است. »
علی قدیمی در وبلاگ خود با تحت پوشش قرار دادن اخبار و اطلاعات درباره isp هایی که وبلاگها و اورکات را بستنه اند پرداخته و از این عمل به عنوان هجمه به وبلاگستان یاد می کند :
« شركت داتك تلهكام كه از بزرگترین سرویس دهندههای اینترنت است از ساعاتی پیش كلیهی وبلاگهای فارسی اعم از بلاگر و بلاگ اسكای و حتی پرشین بلاگ را فیلتر كرده است و در پاسخ عمل خود دستور قوه قضاییه را بهانه میكند و مدعی است به زودی تمامی ای اس پیها به همینصورت عمل خواهند كرد، نمیخواهید اطلاع رسانی كنید؟ »
الپر هم از ناتوانی در برابر اینگونه سانسور توسط isp ها بسیار نگران است و در قسمتهای مختلف به راهکارها و شیوه های عبور از این سد مجازی پرداخته است :
« فیلترینگ دارد همه را خفه میكند. كسی كاری نمیكند.
دیگر خیالم راحت است كه كاری خاصی ازم برنمیآید كه نكرده باشم. آن احساس بیعملی و بیتفاوتی برایم قابل تحمل نبود، اما اكنون فهمیدهام كه كاری نمیتوانم انجام بدهم، جز همین داد زدن های گهگاه.
هربار كه دیوار فیلترینگ یك قدم جلوتر آمد، تا جایی كه در توانم بود و به هرجا كه دستم رسید، گفتم و اعتراض كردم و توضیح و توجیه و تشریح و... جز در یكی مورد، غالبا هم بیحاصل. این بار هم همینطور. نه فقط من، دوستان دیگری هم بودند. آنها هم كارهایی كردند. تلاشهایی شد، اما موفق نبود. چرا؟ لااقل وجدانم راحت است كه این بار از كمكاری ما نبود، بلكه فضا بستهتر از آن است كه بشود كاری كرد. »
نویسنده وبلاگ یک بلاگر با نارضایتی از مسدود کردن سایتها و بلاگها دست به معرفی سایتها و ابزاری که برای دورزدن این سد مجازی قابل استفاده است ؛ پرداخته و می نویسد :
« انگار این یک مرض تاریخی برای ما ایرانیان است که به جای اینکه قوای مان را صرف کارهای مثبت بکنیم آن را خرج مانع تراشی ها و چوب لای چرخ گذاری در کارهای هم دیگر می کنیم. آنها پول و وقت خرج فیلتر می کنند، ما خرج فیلتر شکن. کسی که از بیرون به اوضاع دیوانه وار داخل ایران نگاه می کند نمی دانم چه فکری می کند. »
دامون مقصودی هم در وبلاگ پادساعتگرد با استناد به مصاحبه شبکه CNN با یک بلاگر و عکس العملهای سایت پرشین بلاگ و استفاده ی بی حد و مرز جوانان برای استفاده از وبلاگها برای گسترش انحرافات جنسی انتقاد کرده و یکی از عوامل مسدود شدن این سرویس ها را رشد قارچ گونه ی وبلاگهای ضد اخلاقی اعلام کرده است :
« گزارش ده روز پیش CNN با عنوان Prostitute diary tops Iran Web hit (خاطرات یک فاحشه پربینندهترین وبسایت ایرانی است) که برداشتی بود از مقاله رویترز با عنوانی ملایمتر، جنجالی در میان کسانی آفرید که من با احتیاط نامشان را میگذارم دلسوزان وب ایران. هرچند هنوز هم وسط دعوا هستیم ولی بد نیست نگاهی به کل ماجرا بیاندازیم.
متاسفانه حجم بالایی از درخواستهای اینترنت در ایران برای سایتهای پورنو است. این مساله را نباید به دلیل خطر زیر سوال بردن اهمیت محتوای فارسی در اینترنت و رشد وبلاگها و وبسایتهای تولید کننده محتوا در ایران مخفی کرد. واقعیت "هست" و مخفی کردنش کمکی نمیکند. »
حجم مطالب و نوشته هایی که در این زمینه و در این چند روز گذشته منتشر شده اند بسیار است اما در اینجا سعی کردم به بخشی از این اعتراضات وبلاگی اشاره کنم تا شدت تاثیر گذاری فیلترینگ گسترده ی اخیر را روی جماعت بلاگر به تصویر کشیده باشم. مسدود کردن ورود به قسمتی از دنیای مجازی تنها راهی برای رسیدن به آنچه می خواهیم نیست ؛ شاید سریعترین راه و کم هزینه ترین راه باشد اما برای هر حرکتی باید فرهنگ سازی و اعتدال برقرار باشد.
مسعود قربانی :: info@sokote-marg.com