فعالیت ها و مناسبات بین افراد در جوامع متناسب با فرهنگ آن جامعه شکل می گیرد ، فرهنگ کارگروهی و فعالیت های جمعی یکی از مواردی است که می تواند تضمین کننده رفتارهای اجتماعی است باشد . در بسیاری از جوامع فرهنگ حاکم بر آن جامعه ، افراد را از فعالیت های جمعی باز می دارد و این گروه معمولاً‌قائل به محیط های فردی و کار شخصی می باشند . در ایران نیز هنوز کار جمعی و گروهی جایگاه خود را به درستی نیافته است .
بستر سازی و ایجاد نهادهای مدنی و تشکل های غیردولتی (N.G.Os) ، در جوامع مدرن و دموکراتیک به منظور تبیین مبانی جامعه مدنی بسیار حائز اهمیت شمرده می شود .
نگاهی تاریخی به گذشته نشان می دهد که تشکل های غیردولتی در قالب گروه های خیرخواهانه و داوطلبانه مردمی سالهاست که در حیات اجتماعی ایران حضور داشته اند . قدیمی ترین این گروه ها ، تشکل های مذهبی و مهم ترین آنها تشکل هایی هستند که در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی شکل گرفته اند و تاثیرات مهمی را در مناسبات سیاسی و اجتماعی ایران بر جای گذاشته اند .
با توجه به استقبال عمومی از قالب های امروزین مشارکت اجتماعی ، تنوع اهداف و موضوعات فعالیت تشکل های غیر دولتی دیگر مانند موسسات خیریه سنتی تنها در حیطه موضوعات محدودی از قبیل رسیدگی به محرومان و نیازمندان ، امور درمانی و قرض الحسنه و ... خلاصه نمی گردد و به مواردی از قبیل دین ، آموزش ، بهداشت ، محیط زیست ، اشتغال ، توسعه ، فرهنگ ، هنر ، جوانان ، کودکان ، زنان ، سالمندان ، موضوعات تخصصی و علمی اشاعه یافته است .
طبق آخرین آمار ، چیزی حدود 2200 تشکل غیردولتی در ایران مشغول فعالیت هستند که در حوزه های مختلف به کار مشغولند .

چرایی و دلایل وجود تشکل های غیر دولتی

جلوه های تحول یافته زندگی در جامعه امروزی ، افزایش نقش مردم را در امور مربوط به خود اجتناب ناپذیر ساخته است ، از این رو الگوی تحقق مشارکت اجتماعی را در قالب تشکل های غیردولتی با ویژگی های مبتنی بر مدیریت مشارکتی و اصول مبتنی بر آزادی اندیشه و عمل جمعی پدید آورده است .
وجود فاصله و شکاف عمیق بین نگرش و باورهای نسل گذشته و نسل جوان در بسیاری از کشورها ، دسترسی فعال و سازنده جوانان را به سطوح مدیریت جامعه با دشواری مواجه می سازد و آنان را به عناصری منفی ، مخرب و معاند با ارزش ها و هنجارهای جامعه مبدل می نماید . برای جبران این نقصان ، طی نیم قرن گذشته سازمانها و موسسات مختلفی با هدف جلب مشارکت جوانان در امور اجتماعی ، صنفی و سیاسی به وجود آمد تا فاصله و شکاف موجود در سطوح مدیریت بین نسل گذشته و نسل جوان را پرکند و شعاع حضور جوانان را بر صفحه های زنده اجتماعی و سیاسی جامعه بتاباند .
تشکل های غیردولتی به عنوان راهکارهایی نو برای مشارکت بخشی مردم در تعیین سرنوشت خویش از آن جهت در دنیای امروز اهمیت یافته اند که می توانند به عنوان حلقه واسط بین حکومت ها و مردم ،‌ عهده دار انتقال خواسته های مردم به نظام حکومتی گردند .

ادامه دارد ...

محمد واعظی :: info@deltang.net