جیمز ماكسول كوتسی (كوئتنزی) فرزند كشاورز ساده ای است كه در سال ۱۹۴۰ در شهر كیپ تاون متولد شد.
در بیست سالگی برای ادامه تحصیل در رشته ادبیات و تاریخ به لندن رفت و در سال ۱۹۶۹ دكترای زبان شناسی از دانشگاه اویستیم در تگزاس را دریافت كرد و پس از آن در مقام استاد ادبیات به تدریس در دانشگاه بوفالو (ایالت نیویورك) پرداخت.

كوتسى در رمان كودكى، به آفریقای جنوبی پنجاه سال پیش باز می‌گردد و از روزگار كودكی و زندگی درونی خود می‌نویسد. روایتگر جوان كودكى، در شهرستانی كوچك، بزرگ می‌شود و پدری دارد كه هم از او تقلید می‌كند و هم نمی‌تواند به او احترام بگذارد و مادری كه هم می‌ستایدش و هم از او رنجیده است. او راهش را در جهانی كه از توضیح قواعد و مقرراتش برای او سر باز می‌زند، رفته‌رفته می‌گشاید ...

مهم‌ترین آثار كوتسی عبارتند از "در قلب این كشور"، (۱۹۸۰)، "در انتظار بربرها"، (۱۹۸۰)، " دشمن"، (۱۹۶۷)، "زندگی و زمانه مایكل. كی"، (۱۹۸۳)، "عصر آهن"، (۱۹۹۰)، "ارباب پتزربورگ"، (۱۹۹۴)، "رسوایی"، (۱۹۹۹) و "الیزابت كاتسلو"، (۲۰۰۳).

كوتسی تاكنون دوبار به دریافت "جایزه بوكر" و یك بار به دریافت "جایزه فمینا" از فرانسه نائل شده و در سن ۶۳ سالگی جایزه نوبل ادبیات را دریافت كرده است.

* * *

ترس و لرز
نوشته: آملى نوتومب
ترجمه: شهلا حائرى
ناشر: قطره
سال نشر: ۱۳۸۳
بها: ۹۰۰ تومان

در اوایل سال ۱۹۹۰ زنی بلژیكی و تحصیل‌كرده در یك شركت بزرگ ژاپنی مشغول به كار می‌شود. حیران و مبهوت در برابر مقررات و قوانین خاص و عجیب كشور آفتاب تابان، آن‌قدر ندانم كاری می‌كند تا عاقبت نظافت‌چی دستشویی‌ها می‌شود.

رمان ترس و لرز كه جایزه ی ادبی فرهنگستان فرانسه را در سال ۱۹۹۹ از آن خود كرد، با ظرافت و طنز، تضاد دنیای شرق و غرب را به تصویر می‌كشد و تحلیلی است موشكافانه از سوء‌تفاهمات ناشی از برخورد فرهنگ‌ها و تمدن‌های گوناگون.
ترس و لرز را علاوه بر شهلا حائری، موگه رازانی نیز به فارسی ترجمه كرده است.

* * *

مكث آخر
نوشته: یونس تراكمه
ناشر: قصه
سال نشر: ۱۳۸۳
بها: ۱۰۰۰ تومان

یونس تراكمه سال‌هاست كه داستان می‌نویسد، اما این اولین كتاب او به‌شمار می‌رود.
او متولد سال ۱۳۲۶ آبادان و لیسانس ریاضى است و هم اكنون كارشناس وزارت مسكن وشهرسازى است. تراكمه سابقه نویسندگى اش به دهه چهل مى رسد. دورانى كه گروهى از چهره هاى شاخص ادبیات معاصر «جنگ اصفهان» را منتشر مى‌كردند. تراكمه نخستین داستانش را سال ۱۳۴۷ در نشریه جنگ اصفهان به چاپ سپرده بود.

مكث‌آخر شامل شش داستان از اوست : در صبح مدرسه، تمامی واقعیت در یك واحد كوچك زمان، پرواز، آن‌روز صبح زود، مكث‌آخر و می‌خواهم زنده بمانم.

* * *
دایى وانیا
نوشته: آنتوان چخوف
ترجمه: هوشنگ پیرنظر
ناشر: قطره
سال نشر: ۱۳۸۳
بها: ۹۰۰ تومان

دایى وانیا، نمایشنامه‌ای چهار پرده‌ای و با هشت شخصیت اصلی است :

ایوان پترویچ ووى‌نیتسكى (دایى وانیا)، الكساندر سربریاكوف (پروفسور بازنشسته و شوهرخواهر سابق ووى‌نیتسكى)، یلنا آندریونا (زن ۲۷ ساله‌ى سربریاكوف)، سوفیا الكساندریونا [سونیا] (دختر سربریاكوف از زن اولش)، ماریا واسیلى‌یونا (مادر ووى‌نیتسكى)، میخائیل لوویچ آستروف(پزشك)، ایلیا ایلیچ تل‌یگین(ملاكى كه زمین‌هایش را از دست داده) و مارینا(دایه پیر).

شخصیت‌ها در ملكی كه مهریه‌ی زن اول سربریاكوف، یعنی خواهر دایی‌وانیا و مادر سونیا بوده و پس از مرگ او برای سربریاكوف و سونیا به ارث مانده، جمع شده‌اند.

سربریاكوف، پروفسوری است كه ظاهرا سال‌هاست كه در زمینه‌ی هنر فعالیت می‌كند و مقامات عالی دانشگاهی دارد، اما به قول دایی‌وانیا : "بیست و پنج سال است كه هنر درس می‌دهد و درباره‌ی هنر چیز می‌نویسد، در حالی كه از هنر هیچ‌چیز سرش نمی‌شود. بیست و پنج سال است گفته‌ها و عقاید دیگران راجع به رئالیسم و ناتورالیسم و هر مزخرف دیگری را قورت داده و به ما تحویل داده. بیست و پنج سال است كه چیزهایی را درس می‌دهد كه مردم فهمیده خودشان می‌دانند و مردم نادان به آن‌ها اهمیت نمی‌دهند."

آن‌چه باعث نفرت دایی‌وانیا از سربریاكوف شده، این است كه او و سونیا، بیست و پنج سال با زحمت اداره‌ی ملك را برعهده داشتند و تمامی درآمد آن‌را جز مقدار اندكی، به گمان این‌كه او در راه كسب علم تلاش می‌كند، برای سربریاكوف فرستاده‌اند.

حال كه دایی‌وانیا دریافته سربریاكوف، جز دانشمندی تهی‌مغز و كم‌اهمیت نیست، حسرت سال‌هایی را می‌خورد كه وقف او و گرداندن زندگی‌اش كرده است.

نمایشنامه‌ی دایی وانیا (1899)، یكی از زیباترین نمایشنامه‌های آنتوان چخوف است.
چخوف به غیر از دایی‌وانیا، نمایشنامه‌های مشهور دیگری هم‌چون ایوانف، باغ آلبالو و مرغ‌دریایى رانیز نگاشته است.
آنتوان چخوف، در ۱۵ ژوئیه‌ى ۱۹۰۴ در آسایش‌گاهى واقع در جنوب آلمان، به بیمارى سل درگذشت.

** *

بگذریم...
نوشته: بهناز على‌پور گسكرى
ناشر: چشمه
سال نشر: ۱۳۸۳
بها: ۱۲۵۰ تومان

بهناز على‌پور گسكرى، متولد ۱۳۴۷ در گیلان و مدرس زبان و ادبیات فارسی است و تاكنون بیش از چهل مقاله از وی به چاپ رسیده است.
بگذریم اولین مجموعه‌داستان او و شامل نه داستان است:
قصه و غصه، پلّه‌ها، شاه‌ماهی، از میان هاشورها، چرنگ سوخته، ترس جای دیگر است، ورق‌های بی‌نقش، جرثقیل و بگذریم.

ح. جاوید :: Javied1364@yahoo.com