بنای مظلوم ارک
گزارش تصويري از روند تخريب ارک عليشاه تبريز



ساخت ارک علیشاه تبریز، در زمان تاج الدین علی شاه جیلانی، وزیر سلطان ابوسعید ایلخانی، به سال ۷۱۶ آغاز شده است. اما به دلیل مرگ ناگهانی بانی آن، ساخت بنا برای مدتی ناتمام مانده و سرانجام بازماندگان وی در سال ۷۲۴ ساختمان ارک را به پایان برده اند. مسجد علیشاه در زمان آبادانی خود، مزین به کاشی، ستون های مرمر و کتیبه گچ بری بوده است. ایوان این مسجد را طاق بلندی می پوشانده که به علت تعجیل در ساخت بنا، طاق شکسته و فرو ریخته است. بنا مورد بحث در زمان قاجاریه و در کشاکش درگیری های انقلاب مشروطه در تبریز، یکی از انبارهای مهمات و مخزن غلات قشون بوده است. به این ترتیب حصاری به دور آن کشیده شده و ارک نام گرفته است.

اما روند زوال و نابودی ارک در سال ۱۳۷۶، شتاب فراوان گرفت و با توافق سه مقام عالی استان یعنی استانداری و شهرداری و امامت جمعه، محوطه ارک تخریب شده و در اختیار بنیاد مصلای تبریز قرار گرفت. البته شکایتی از سوی میراث فرهنگی تنظیم شد که دادگاه در نهایت رای را به نفع بنیاد مصلای تبریز صادر کرد.

مشخصات بنای ارک علیشاه بدین شرح است : ۳۰ متر عرض، ۲۶ متر ارتفاع و ۱۰ متر عرض دیوارها.





نمای قدیمی ارک در یک نقاشی قدیمی




نمای شمالی، تنها ورودی ارک تبریز. قبل از انقلاب این محیط گردشگاه عمومی محسوب می شده و در ضلع شرقی آن، تالار آذربایجان (شیر و خورشید) قرار داشته است. اما بعد از پیروزی انقلاب این تالار به طور کلی تخریب شده و هم اکنون به جای آن، تالار مصلی در دست ساخت است.




این عکس از روی یک کارت پستال گرفته شده و نمای قدیمی و زیبای ارک را نشان می دهد. در این عکس با فلش قسمت های تخریب شده را مشخص کرده ایم.




در این عکس ساختمان مصلی را در کنار دیوار شرقی ارک ملاحظه می کنید.




نمای غربی ارک علیشاه




نمای جنوبی ارک که در چند ساله اخیر تعداد بسیاری مغازه آن را احاطه کرده اند.




محراب مسجد ارک




در این عکس از نزدیک قسمت هایی که به عمد تخریب شده اند، به تصویر کشیده شده است.

علی منصوری زاده :: ali_mansouri_zade@yahoo.com


  نظرات وارده :1



 


Designed and Provided by Webprov.net
Copyright © 2001-2005 Sharghian Electronic magazine.  All rights reserved